Skip to article frontmatterSkip to article content
Site not loading correctly?

This may be due to an incorrect BASE_URL configuration. See the MyST Documentation for reference.

Devai libre1:

Devai libre1:

Des maladresses dans le rédactum == attention à l’emploi non contrôlé du symbole \Leftrightarrow

Exercice 1:

Maladresses. On pose (Pn):k=1n1k33212n2nN\left(P_{n}\right) : \sum_{k=1}^{n} \frac{1}{k^{3}} \leq \frac{3}{2}-\frac{1}{2 n^{2}} \forall n \in \mathbb{N}^{*}

On va procéder par une démonstration par récurrence de (Pn)(P_n) :

Initialisation :

k=111k3=113=13212×12=1}1k=111k33212×12\left.\begin{array}{l} \sum_{k=1}^{1} \frac{1}{k^{3}}=\frac{1}{1^{3}}=1 \\ \frac{3}{2}-\frac{1}{2 \times 1^{2}}=1 \end{array}\right\} \begin{aligned} & 1 \\ & \sum_{k=1}^{1} \frac{1}{k^{3}} \leq \frac{3}{2}-\frac{1}{2 \times 1^{2}} \end{aligned}

Donc P1P_{1} est vraie.

Hérédité

On suppose que PnP_{n} est vraie pour un certain nNn \in \mathbb{N}^{*}

k=1n1k33212n2\sum_{k=1}^{n} \frac{1}{k^{3}} \leqslant \frac{3}{2}-\frac{1}{2 n^{2}}

Alors :

k=1n+11k33212n2+1(n+1)3\sum_{k=1}^{n+1} \frac{1}{k^{3}} \leq \frac{3}{2}-\frac{1}{2 n^{2}}+\frac{1}{(n+1)^{3}}
k=1n+11k332n3+n2+3n+12(n+1)2(n3+n2)\sum_{k=1}^{n+1} \frac{1}{k^{3}} \leq \frac{3}{2}-\frac{n^{3}+n^{2}+3n+1}{2(n+1)^{2}(n^{3}+n^{2})}
k=1n+11k332n2(n+1)23n+12(n+1)2(n3+n2)3212(n+1)2\sum_{k=1}^{n+1} \frac{1}{k^{3}} \leqslant \frac{3}{2}-\frac{n}{2(n+1)^{2}}-\frac{3n+1}{2(n+1)^{2}(n^{3}+n^{2})} \leqslant \frac{3}{2}-\frac{1}{2(n+1)^{2}}

Car nNn \in \mathbb{N}^{*} donc 3n+12(n+1)2(n3+n2)0\frac{3n+1}{2(n+1)^{2}(n^{3}+n^{2})} \geqslant 0

Donc k=1n+11k33212(n+1)2\sum_{k=1}^{n+1} \frac{1}{k^{3}} \leqslant \frac{3}{2}-\frac{1}{2(n+1)^{2}}

Donc (Pn)(P_{n}) est héréditaire.

P1P_{1} est vraie

(Pn)(P_{n}) est héréditaire

Donc, par le principe de récurrence, (Pn)(P_n) est vraie nN\forall n \in \mathbb{N}^{*}

Donc k=1n1k33212n2,nN\sum_{k=1}^{n} \frac{1}{k^{3}} \leq \frac{3}{2}-\frac{1}{2 n^{2}}, \forall n \in \mathbb{N}^{*}


Exercice 2 :

  1. a) 2x33x2+1=(x1)(2x2x1)2 x^{3}-3 x^{2}+1=(x-1)\left(2 x^{2}-x-1\right)

=(x1)2(2x+1)=2(x1)2(x+12)\begin{aligned} & =(x-1)^{2}(2 x+1) \\ & =2(x-1)^{2}\left(x+\frac{1}{2}\right) \end{aligned}

Donc 2x33x2+1=2(x1)2(x+12)2 x^{3}-3 x^{2}+1=2(x-1)^{2}\left(x+\frac{1}{2}\right)

b) On pose x=cos(x)x=\cos (x) avec x]0,π2[x \in] 0, \frac{\pi}{2}[ D’après la question 1) a)

2cos3(x)3cos2(x)+1=2(cos(x)1)2(cos(x)+12)2 \cos ^{3}(x)-3 \cos ^{2}(x)+1=2(\cos (x)-1)^{2}\left(\cos (x)+\frac{1}{2}\right)

(cos(x)1)2>0(\cos (x)-1)^{2}>0 sur ]0;π2[] 0 ; \frac{\pi}{2}[ et cos(x)>0\cos (x)>0 sur ]0;π2[] 0 ; \frac{\pi}{2}[

Donc 2cos3(x)3cos2(x)+1>02 \cos ^{3}(x)-3 \cos ^{2}(x)+1>0

c) On pose la fonction f(x)=2sin(x)+tan(x)3xf(x)=2 \sin (x)+\tan (x)-3 x

x]0;π2[\forall x \in] 0 ; \frac{\pi}{2}[

Il faut démontrer que f(x)>0f(x)>0

f(x)=2cos(x)+1cos2(x)3f(x)=2cos3(x)3cos2(x)+1cos2(x)\begin{aligned} & f^{\prime}(x)=2 \cos (x)+\frac{1}{\cos ^{2}(x)}-3 \\ & f^{\prime}(x)=\frac{2 \cos ^{3}(x)-3 \cos ^{2}(x)+1}{\cos ^{2}(x)} \end{aligned}

Or d’après la question 1) b)

2cos3(x)3cos2(x)+1>0,x]0;π2[2 \cos ^{3}(x)-3 \cos ^{2}(x)+1>0, \quad \forall x \in ] 0 ; \frac{\pi}{2}[

Et cos2(x)>0\cos ^{2}(x)>0 sur ]0;π2[] 0 ; \frac{\pi}{2}[

Donc f(x)>0x]0;π2[f^{\prime}(x)>0 \quad \forall x \in ] 0 ; \frac{\pi}{2}[

f(x)f(x) est strictement croissante

limx02sin(x)+tan(x)3x=0\lim _{x \rightarrow 0} 2 \sin (x)+\tan (x)-3 x=0

Donc f(x)>0x]0;π2[f(x)>0 \quad \forall x \in ] 0 ; \frac{\pi}{2}[

2sin(x)+tan(x)3x>02 \sin (x)+\tan (x)-3 x>0

Donc 2sin(x)+tan(x)>3x2 \sin (x)+\tan (x)>3 x


  1. a) On pose g(u)=(u21)(u2+u+1)u(1+u2)3ln(u)u>1g(u)=\frac{\left(u^{2}-1\right)\left(u^{2}+u+1\right)}{u\left(1+u^{2}\right)}-3 \ln (u) \quad \forall u>1

g(u)=u4+u3u1u+u33ln(u)g(u)=(4u3+3u21)(u+u3)(u4+u3u1)(3u2+1)(u+u3)23ug(u)=4u4+4u6+3u3+3u5uu33u6u43u3u3+3u3+3u2+1(u+u3)23ug(u)=u6+3u4+4u3+3u2+1(u+u3)23u2+6u4+3u6u(u+u3)2g(u)=u6+3u4+4u3+3u2+13u6u33u5(u+u3)2g(u)=u63u5+3u42u3+3u23u+1(u+u3)2g(u)=(u1)(u52u4+u3u2+2u1)(u+u3)2g(u)=(u1)2(u4u3u+1)(u+u3)2g(u)=(u1)3(u31)(u+u3)2\begin{aligned} & g^{\prime}(u)=\frac{u^{4}+u^{3}-u-1}{u+u^{3}}-3 \ln (u) \\ & g^{\prime}(u)=\frac{\left(4 u^{3}+3 u^{2}-1\right)\left(u+u^{3}\right)-\left(u^{4}+u^{3}-u-1\right)\left(3 u^{2}+1\right)}{\left(u+u^{3}\right)^{2}}-\frac{3}{u} \\ & g^{\prime}(u)=\frac{4 u^{4}+4 u^{6}+3 u^{3}+3 u^{5}-u-u^{3}-3 u^{6}-u^{4}-3 u^{3}-u^{3}+3 u^{3}+3 u^{2}+1}{\left(u+u^{3}\right)^{2}}-\frac{3}{u} \\ & g^{\prime}(u)=\frac{u^{6}+3 u^{4}+4 u^{3}+3 u^{2}+1}{\left(u+u^{3}\right)^{2}}-\frac{3 u^{2}+6 u^{4}+3 u^{6}}{u\left(u+u^{3}\right)^{2}} \\ & g^{\prime}(u)=\frac{u^{6}+3 u^{4}+4 u^{3}+3 u^{2}+1-3 u-6 u^{3}-3 u^{5}}{\left(u+u^{3}\right)^{2}} \\ & g^{\prime}(u)=\frac{u^{6}-3 u^{5}+3 u^{4}-2 u^{3}+3 u^{2}-3 u+1}{\left(u+u^{3}\right)^{2}} \\ & g^{\prime}(u)=\frac{(u-1)\left(u^{5}-2 u^{4}+u^{3}-u^{2}+2 u-1\right)}{\left(u+u^{3}\right)^{2}} \\ & g^{\prime}(u)=\frac{(u-1)^{2}\left(u^{4}-u^{3}-u+1\right)}{\left(u+u^{3}\right)^{2}} \\ & g^{\prime}(u)=\frac{(u-1)^{3}\left(u^{3}-1\right)}{\left(u+u^{3}\right)^{2}} \end{aligned}

On a u>1u>1 donc u1>0u-1>0 donc (u1)3>0(u-1)^{3}>0

u31>0u^{3}-1>0 car u>1u>1

(u+u3)2>0(u+u^{3})^{2}>0

Donc g(u)>0g^{\prime}(u)>0, donc gg est strictement croissante

limu1(u21)(u2+u+1)u(1+u2)3ln(u)=0\lim _{u \rightarrow 1} \frac{\left(u^{2}-1\right)\left(u^{2}+u+1\right)}{u\left(1+u^{2}\right)}-3 \ln (u)=0

Donc g(u)0g(u) \geq 0 et g(u)>0u>1g(u)>0 \quad \forall u>1

Donc (u21)(u2+u+1)u(1+u2)3ln(u)>0u>1\frac{\left(u^{2}-1\right)\left(u^{2}+u+1\right)}{u\left(1+u^{2}\right)}-3 \ln (u)>0 \quad \forall u>1

Donc (u21)(u2+u+1)u(1+u2)>3lnuu>1\frac{\left(u^{2}-1\right)\left(u^{2}+u+1\right)}{u\left(1+u^{2}\right)}>3 \ln u \quad \forall u>1


b) Pour x>1x>1, on pose x=u3x=u^{3} avec uRu \in \mathbb{R} et u>1u>1

Donc ln(x)x1<1+uu3+u\frac{\ln (x)}{x-1}<\frac{1+u}{u^{3}+u}

3ln(u)<(1+u)(u31)u(u2+1)\Leftrightarrow 3 \ln (u)<\frac{(1+u)\left(u^{3}-1\right)}{u\left(u^{2}+1\right)}

3ln(u)<u3+u4u1u(u2+1)\Leftrightarrow 3 \ln (u)<\frac{u^{3}+u^{4}-u-1}{u\left(u^{2}+1\right)}

Or (u21)(u2+u+1)=u4+u3+u2u2u1=u4+u3u1\left(u^{2}-1\right)\left(u^{2}+u+1\right)=u^{4}+u^{3}+u^{2}-u^{2}-u-1=u^{4}+u^{3}-u-1

Donc l’inéquation devient :

3ln(u)<(u21)(u2+u+1)u(u2+1)u>13 \ln (u)<\frac{\left(u^{2}-1\right)\left(u^{2}+u+1\right)}{u\left(u^{2}+1\right)} \quad \forall u>1

Or cette inéquation est vraie d’après la question 2) a)

Donc ln(x)x1<1+x13x+x13x>1\frac{\ln (x)}{x-1}<\frac{1+x^{\frac{1}{3}}}{x+x^{\frac{1}{3}}} \quad \forall x>1


c) Pour 0<x<10<x<1, donc 1<1x1<\frac{1}{x}

On pose uRu \in \mathbb{R} tel que 1x=u3\frac{1}{x}=u^{3} et u>1u>1

Donc ln(u3)u31<1+uu3+u\frac{\ln \left(u^{3}\right)}{u^{3}-1}<\frac{1+u}{u^{3}+u}

Or cette inéquation est vraie u>1\forall u>1

Donc elle est vraie pour 0<x<10<x<1

Donc ln(x)x1<1+x13x+x13x]0,1[\frac{\ln (x)}{x-1}<\frac{1+x^{\frac{1}{3}}}{x+x^{\frac{1}{3}}} \quad \forall x \in ]0,1[


d) On a ln(x)x1<1+x13x+x13x>1\frac{\ln (x)}{x-1}<\frac{1+x^{\frac{1}{3}}}{x+x^{\frac{1}{3}}} \quad \forall x>1

On pose x=e3ux=e^{3 u} avec uRu \in \mathbb{R}

Si x>1x>1 alors e3u>1e^{3 u}>1

3u>ln1u>0\begin{aligned} & \Leftrightarrow 3 u>\ln 1 \\ & \Leftrightarrow u>0 \end{aligned}

Donc ln(e3u)e3u1<1+eue3u+euu>0\frac{\ln \left(e^{3 u}\right)}{e^{3 u}-1}<\frac{1+e^{u}}{e^{3 u}+e^{u}} \quad \forall u>0

3ue3u1<1+eue3u+euu>0\frac{3 u}{e^{3 u}-1}<\frac{1+e^{u}}{e^{3 u}+e^{u}} \quad \forall u>0

e) On doit montrer 2sh(x)+th(x)>3xx>02 \operatorname{sh}(x)+\operatorname{th}(x)>3 x \quad \forall x>0

C’est-à-dire : 2(exex2)+exexex+ex>3x2\left(\frac{e^{x}-e^{-x}}{2}\right)+\frac{e^{x}-e^{-x}}{e^{x}+e^{-x}}>3 x

exex+exexex+ex>3xe^{x}-e^{-x}+\frac{e^{x}-e^{-x}}{e^{x}+e^{-x}}>3 x

D’après la question 2) d)

3xe3x1<1+exe3x+exx>0\frac{3 x}{e^{3 x}-1}<\frac{1+e^{x}}{e^{3 x}+e^{x}} \quad \forall x>0

Donc : 3x<(1+ex)(e3x1)e3x+ex3 x<\frac{\left(1+e^{x}\right)\left(e^{3 x}-1\right)}{e^{3 x}+e^{x}}

3x<e3x+e4xex1e3x+ex3 x<\frac{e^{3 x}+e^{4 x}-e^{x}-1}{e^{3 x}+e^{x}}
3x<e2x(ex+e2xexe2x)e2x(ex+ex)3 x<\frac{e^{2 x}\left(e^{x}+e^{2 x}-e^{-x}-e^{-2 x}\right)}{e^{2 x}\left(e^{x}+e^{-x}\right)}
3x<e2xe2xex+ex+exexex+ex3 x<\frac{e^{2 x}-e^{-2 x}}{e^{x}+e^{-x}}+\frac{e^{x}-e^{-x}}{e^{x}+e^{-x}}

Donc 3x<exex+exexex+exx>03 x<e^{x}-e^{-x}+\frac{e^{x}-e^{-x}}{e^{x}+e^{-x}} \quad \forall x>0

Donc 2sh(x)+th(x)>3xx>02 \operatorname{sh}(x)+\operatorname{th}(x)>3 x \quad \forall x>0